Trung tâm thương mại đông khách chưa chắc là tài sản bán lẻ khỏe; ngược lại một tài sản bán lẻ không quá đông nhưng có đúng nhóm khách, doanh số khách thuê tốt và hợp đồng ổn định có thể tạo dòng tiền rất bền. Vì vậy BĐS bán lẻ phải được đọc từ hành vi người tiêu dùng đến hiệu quả tenant rồi mới đến tiền thuê.
Biên soạn: ThS. Nguyễn Mạnh Hùng
Đơn vị: GV. Khoa QLĐĐ&BĐS – ĐH Nông Lâm TP.HCM
Email: nguyenmanhhung@hcmuaf.edu.vn
Lưu ý cập nhật: Tài liệu Chương 6 nêu ba xu hướng 2024–2026: flexible office tăng, TTTM tích hợp giải trí–ẩm thực–trải nghiệm và bán lẻ trực tuyến phát triển. Bài này mở rộng phần bán lẻ theo cách các hãng tư vấn chuyên nghiệp thường theo dõi: vùng khách hàng (vùng khách hàng), lượng khách qua lại (lượng khách qua lại), cơ cấu khách thuê (cơ cấu khách thuê), tỷ lệ lấp đầy (tỷ lệ lấp đầy), giá thuê hiệu dụng (giá thuê hiệu dụng) và doanh số khách thuê. Số liệu CBRE Q2/2026 chỉ dùng như cập nhật thời điểm.
1. BĐS bán lẻ là nơi landlord kiếm tiền từ khả năng kinh doanh của tenant
Đối với căn hộ, người mua trả tiền cho utility ở. Đối với retail, tenant chỉ có thể duy trì giá thuê nếu địa điểm tạo đủ doanh số/gross margin. Vì vậy chuỗi logic là: vùng khách hàng → lượng khách qua lại → conversion → doanh số khách thuê → giá thuê.
Một vị trí đông người nhưng không đúng nhóm khách hàng vẫn có thể là vị trí bán lẻ kém.
2. Các loại hình bán lẻ không nên gộp chung
- trung tâm thương mại;
- department store;
- retail podium;
- mặt bằng phố;
- shophouse;
- neighborhood retail;
- outlet;
- ẩm thực và đồ uống cluster;
- cửa hàng tiện lợi và retail nhỏ lẻ.
Mỗi format có vùng khách hàng, cơ cấu khách thuê, giá thuê structure và mức lượng khách qua lại khác nhau.
3. vùng khách hàng – vùng khách hàng thực sự của tài sản
vùng khách hàng không phải ranh quận/huyện. Đó là khu vực nơi khách hàng có khả năng đến tài sản với thời gian/chi phí hợp lý.
- dân số;
- thu nhập;
- mật độ việc làm;
- du lịch;
- thời gian di chuyển;
- parking;
- metro/bus;
- đối thủ cạnh tranh.
4. lượng khách qua lại: nhiều người chưa chắc nhiều doanh thu
lượng khách qua lại đo lượng người qua lại. Nhưng lượng người qua lại chỉ có giá trị nếu đúng khách và chuyển đổi thành giao dịch.
Nếu có dữ liệu, nên đọc chuỗi: lượng khách qua lại × tỷ lệ chuyển đổi (tỷ lệ chuyển đổi) × giá trị giao dịch trung bình = Sales theo logic đơn giản.
5. cơ cấu khách thuê – cơ cấu ngành hàng quyết định trải nghiệm
Một trung tâm thương mại không chỉ “lấp đầy diện tích”. Cơ cấu ẩm thực và đồ uống, fashion, entertainment, grocery, services, beauty, electronics… phải phù hợp vùng khách hàng.
Nếu quá nhiều tenant cùng một ngành, họ có thể cannibalize lẫn nhau; nếu thiếu ngành bổ trợ, dwell time giảm.
6. khách thuê chủ lực (khách thuê chủ lực): kéo khách nhưng không nhất thiết trả giá thuê cao nhất
khách thuê chủ lực thường có diện tích lớn, thương hiệu mạnh, kéo lượng người qua lại và giúp các gian nhỏ hưởng lợi.
Đổi lại, anchor thường có bargaining power cao hơn. Vì vậy đánh giá anchor không thể chỉ nhìn giá thuê/m².
7. tỷ lệ lấp đầy: 100% chưa chắc là tối ưu
tỷ lệ lấp đầy cao nhưng doanh số khách thuê yếu hoặc lease sắp hết hạn có thể là tín hiệu rủi ro. Landlord đôi khi giữ tenant bằng concession lớn.
Cần phân biệt occupied space với healthy cơ cấu khách thuê.
8. Asking giá thuê – giá thuê cơ bản – giá thuê theo doanh thu (giá thuê theo doanh thu) – giá thuê hiệu dụng
Hợp đồng retail có thể dùng fixed giá thuê cơ bản, giá thuê theo doanh thu theo doanh thu hoặc cấu trúc hybrid.
Ngoài ra, fit-out contribution, miễn tiền thuê và marketing support làm giá thuê hiệu dụng khác mức niêm yết.
9. Service charge và phí tiếp thị
Tenant trong trung tâm thương mại thường còn chịu service charge và có thể có phí tiếp thị. Vì vậy tổng tỷ lệ lấp đầy cost phải được so với doanh số.
Một chỉ báo thực hành quan trọng là tỷ lệ chi phí thuê trên doanh thu (tỷ lệ chi phí thuê trên doanh thu) = tổng chi phí thuê liên quan / doanh số tenant, nhưng ngưỡng phù hợp phụ thuộc ngành.
10. ẩm thực và đồ uống có vai trò đặc biệt
Tài liệu môn học nhấn mạnh ẩm thực và đồ uống tăng trưởng ngay cả khi e-commerce ảnh hưởng một số retail truyền thống. Lý do là ăn uống/giải trí là trải nghiệm vật lý khó chuyển hoàn toàn lên trực tuyến.
Tuy nhiên ẩm thực và đồ uống cũng có turnover tenant cao, yêu cầu kỹ thuật bếp và vận hành phức tạp hơn.
11. E-commerce không xóa bỏ cửa hàng vật lý – nó thay đổi chức năng cửa hàng
nhà bán lẻ có thể dùng cửa hàng làm showroom, pickup point, returns hub, experiential space và điểm xây thương hiệu.
Khái niệm bán lẻ đa kênh (bán lẻ đa kênh) quan trọng hơn đối lập trực tuyến/trực tiếp đơn giản.
12. mặt bằng bán lẻ mặt phố và trung tâm thương mại phản ứng khác nhau
Mặt bằng phố phụ thuộc pedestrian/vehicle lượng người qua lại, frontage, parking và tourism; trung tâm thương mại phụ thuộc trung tâm thương mại management, cơ cấu khách thuê và anchor.
Cùng một thương hiệu có thể chấp nhận giá thuê khác nhau rất lớn giữa hai format.
13. Vacancy tăng có thể đến từ tenant failure hoặc nguồn cung shock
Nếu trung tâm mới khai trương, vacancy toàn thị trường có thể tăng dù retail sales vẫn tốt. Ngược lại, vacancy tăng trong stock cũ có thể phản ánh tài sản obsolescence.
Phải phân tích theo location + format + age.
14. Q2/2026 TP.HCM: nguồn cung mới bằng 0 trong nửa đầu năm, vacancy khoảng 6%
CBRE ghi nhận TP.HCM không có nguồn cung retail mới trong H1/2026 và vacancy toàn thị trường Q2 ổn định ở khoảng 6%.
Điều này cho thấy nguồn cung ngắn hạn khá chặt trong phạm vi nghiên cứu, nhưng không có nghĩa mọi trung tâm thương mại hoặc mặt bằng phố đều đạt 94% tỷ lệ lấp đầy.
15. Bối cảnh châu Á Q2/2026: leasing tiếp tục được dẫn dắt bởi ẩm thực và đồ uống và fashion
CBRE Asia Pacific Q2/2026 cho biết hoạt động leasing bán lẻ tiếp tục được dẫn dắt bởi ẩm thực và đồ uống và fashion/apparel, trong khi chi phí của nhà bán lẻ tăng khiến khả năng tăng giá thuê không đồng đều.
Đây là ví dụ vì sao landlord phải nhìn cả doanh thu tenant và cost pressure, không chỉ lượng khách qua lại.
16. Ví dụ giả lập: hai trung tâm thương mại cùng tỷ lệ lấp đầy 95% nhưng sức khỏe khác nhau
Dữ liệu giả lập phục vụ minh họa.
| Chỉ báo | trung tâm thương mại A | trung tâm thương mại B |
|---|---|---|
| tỷ lệ lấp đầy | 95% | 95% |
| doanh số khách thuê | Tăng 12% | Giảm 8% |
| Free-giá thuê | Ít | Tăng mạnh |
| Lease expiry 12 tháng | 15% diện tích | 45% diện tích |
| lượng khách qua lại | Tăng | Đi ngang |
tỷ lệ lấp đầy giống nhau nhưng trung tâm thương mại B có lease risk và tenant stress cao hơn.
17. 5 lỗi phổ biến khi phân tích BĐS bán lẻ
- Đồng nhất lượng khách qua lại với sales.
- Đồng nhất tỷ lệ lấp đầy với hiệu quả.
- So giá thuê các ngành hàng khác nhau.
- Bỏ qua khách thuê chủ lực và cơ cấu khách thuê.
- Đánh giá e-commerce chỉ theo hướng 'trực tuyến thay thế trực tiếp'.
18. Dashboard bán lẻ tối thiểu
| Nhóm | Chỉ báo |
|---|---|
| Cung | Stock, new nguồn cung, nguồn cung dự kiến |
| Cầu | lượng khách qua lại, doanh số khách thuê, leasing nhu cầu |
| Vận hành thị trường | tỷ lệ lấp đầy/vacancy, mức thay đổi khách thuê |
| Giá | giá thuê cơ bản, giá thuê hiệu dụng, service charge |
| Cơ cấu | cơ cấu khách thuê, anchor share |
| Rủi ro | Lease expiry, competition, cost pressure |
19. Ranh giới với Marketing và Quản lý vận hành
Series Thị trường BĐS hỏi: retail nhu cầu, vacancy, rents và cơ cấu khách thuê đang vận động ra sao. Series Marketing đi sâu thu hút khách/lead/brand; Quản lý vận hành đi sâu hoạt động hàng ngày, service, facility và tenant management.
20. Cách đọc retail đúng: từ người tiêu dùng đến landlord
Không bắt đầu từ giá thuê. Hãy bắt đầu từ người tiêu dùng: họ ở đâu, có đến không, có chi tiêu không; sau đó mới đánh giá tenant có đủ sức trả giá thuê và landlord có giữ được cash flow không.
Bài tiếp theo chuyển sang BĐS công nghiệp – nơi khách thuê là doanh nghiệp sản xuất và bài toán trọng tâm lại là đất, hạ tầng, lao động và logistics.
Ghi nhớ trong 30 giây
- thị trường bán lẻ là chuỗi vùng khách hàng → lượng khách qua lại → conversion → sales → giá thuê.
- tỷ lệ lấp đầy cao chưa đủ; phải nhìn doanh số khách thuê và lease quality.
- khách thuê chủ lực có thể tạo lượng người qua lại dù giá thuê/m² không cao.
- E-commerce làm retail thay đổi theo hướng bán lẻ đa kênh chứ không đơn giản xóa cửa hàng.
- Q2/2026 TP.HCM: CBRE ghi nhận vacancy retail khoảng 6% và không có nguồn cung mới trong H1.
Nguồn tham khảo
- Nguyễn Mạnh Hùng, Chương 6 – Phân hệ Thị trường BĐS, phần BĐS thương mại.
- CBRE Vietnam, Ho Chi Minh City Figures Q2 2026.
- CBRE, Asia Pacific Figures Q2 2026.
- JLL, các nghiên cứu retail leasing, cơ cấu khách thuê và consumer experience.
Bài tiếp theo: “Bất động sản công nghiệp”.