Trong phong thủy, nói “nhà hướng Nam” mới chỉ là mức khái quát. Khi bước sang Bát Trạch chi tiết và đặc biệt là Huyền Không, vòng 360° được chia nhỏ thành 24 Sơn Hướng, mỗi Sơn rộng 15°. Đây là một trong những kiến thức bắt buộc phải nắm chắc trước khi lập tinh bàn.
Biên soạn: ThS. Nguyễn Mạnh Hùng
Đơn vị: GV. Khoa QLĐĐ&BĐS – ĐH Nông Lâm TP.HCM
Email: nguyenmanhhung@hcmuaf.edu.vn
Lưu ý về phạm vi: Các nội dung dưới đây trình bày hệ thống phong thủy truyền thống theo học phần Phong thủy ứng dụng. Khi vận dụng vào bất động sản, nên kết hợp với điều kiện thực tế của công trình, pháp lý, kỹ thuật, môi trường và nhu cầu sử dụng.
1. La bàn phong thủy bắt đầu từ vòng tròn 360°
Bốn mốc chính:
- Tý = 0°/360° – chính Bắc;
- Mão = 90° – chính Đông;
- Ngọ = 180° – chính Nam;
- Dậu = 270° – chính Tây.
Bốn mốc này là “xương sống” để kiểm tra xem ta có đang đọc vòng phương vị đúng chiều hay không.
2. Từ 8 hướng lớn đến 24 Sơn
Vòng 360° trước tiên chia thành 8 cung lớn, mỗi cung 45°. Sau đó mỗi cung tiếp tục chia thành 3 phần bằng nhau:
45° ÷ 3 = 15°.
Như vậy:
8 cung × 3 Sơn = 24 Sơn Hướng.
3. 24 Sơn được tạo từ những gì?
Cấu trúc gồm:
- 12 Địa Chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi;
- 8 Thiên Can: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý;
- 4 Quái: Càn, Cấn, Tốn, Khôn.
Mậu và Kỷ không nằm trên vòng 24 Sơn.
4. Thứ tự 24 Sơn quanh la bàn
Nếu bắt đầu từ chính Bắc – Tý 0° và đi theo chiều tăng độ, thứ tự là:
| Cung Hậu Thiên | Ba Sơn | Sơn giữa |
|---|---|---|
| Khảm – Bắc | Nhâm – Tý – Quý | Tý |
| Cấn – Đông Bắc | Sửu – Cấn – Dần | Cấn |
| Chấn – Đông | Giáp – Mão – Ất | Mão |
| Tốn – Đông Nam | Thìn – Tốn – Tỵ | Tốn |
| Ly – Nam | Bính – Ngọ – Đinh | Ngọ |
| Khôn – Tây Nam | Mùi – Khôn – Thân | Khôn |
| Đoài – Tây | Canh – Dậu – Tân | Dậu |
| Càn – Tây Bắc | Tuất – Càn – Hợi | Càn |
5. Độ chính giữa của từng Sơn
| Sơn | Độ giữa | Sơn | Độ giữa | Sơn | Độ giữa |
|---|---|---|---|---|---|
| Tý | 0° | Quý | 15° | Sửu | 30° |
| Cấn | 45° | Dần | 60° | Giáp | 75° |
| Mão | 90° | Ất | 105° | Thìn | 120° |
| Tốn | 135° | Tỵ | 150° | Bính | 165° |
| Ngọ | 180° | Đinh | 195° | Mùi | 210° |
| Khôn | 225° | Thân | 240° | Canh | 255° |
| Dậu | 270° | Tân | 285° | Tuất | 300° |
| Càn | 315° | Hợi | 330° | Nhâm | 345° |
Mỗi Sơn có phạm vi khoảng độ giữa ± 7,5°. Riêng Sơn Tý đi qua mốc 360°/0° nên phải hiểu theo vòng tròn, không đọc như một đoạn số thẳng.
6. Ví dụ: 182° là Sơn gì?
Ngọ có độ giữa 180°, phạm vi khoảng 172,5° đến 187,5°. Vì vậy:
182° → Sơn Ngọ.
Nếu mặt nhà đo được 182°, có thể ghi hướng Ngọ; phía đối diện 180° là Sơn Tý, nên nhà có thể mô tả theo cặp Tọa Tý – Hướng Ngọ.
7. Hướng Bát Trạch và Sơn Hướng có phải một?
Không.
Trong Bát Trạch, hướng nhà thường được quy về 8 hướng lớn: Bắc, Nam, Đông, Tây, Đông Bắc, Đông Nam, Tây Bắc, Tây Nam.
Trong các phép cần độ chi tiết cao hơn, đặc biệt Huyền Không, cùng một hướng lớn lại được chia thành 3 Sơn.
Ví dụ hướng Nam – cung Ly gồm:
Bính – Ngọ – Đinh.
Do đó hai căn nhà đều “hướng Nam” nhưng một căn hướng Bính và một căn hướng Đinh không nhất thiết có cùng cách lập Sơn – Hướng tinh.
8. Tại sao chỉ lệch vài độ có thể quan trọng?
Vì ranh giới Sơn chỉ cách nhau 15°. Một kết quả đo gần biên có thể chuyển từ Sơn này sang Sơn khác.
Khi đo thực tế cần:
- tránh đứng sát kết cấu thép lớn;
- tránh điện thoại, nam châm, thiết bị gây nhiễu;
- giữ la bàn ngang;
- đo nhiều lần;
- nếu số đo nằm sát biên Sơn, phải ghi nhận sai số thay vì ép kết quả.
9. Một lưu ý biên tập quan trọng về mốc phương vị
Trong bài này, các mốc được dùng nhất quán theo phần Độ số trên La bàn và sơ đồ phương vị:
Tý 0° – Mão 90° – Ngọ 180° – Dậu 270°.
Đây cũng là bốn mốc nên dùng để tự kiểm tra khi học thuộc vòng 24 Sơn.
10. 24 Sơn sẽ được dùng tiếp ở đâu?
Kiến thức này là nền cho:
- xác định Tọa – Hướng;
- phân Chính Hướng và Kiêm Hướng;
- Tam Nguyên Long;
- lập Sơn Tinh – Hướng Tinh;
- Phi Tinh Bàn Huyền Không;
- một số vòng trên La Kinh.
11. Cách học 24 Sơn nhanh nhưng chắc
- Thuộc Tý 0 – Mão 90 – Ngọ 180 – Dậu 270.
- Thuộc 8 cung Hậu Thiên.
- Mỗi cung học theo cụm 3 Sơn.
- Hiểu mỗi Sơn 15°, không chỉ học tên.
- Thực hành đổi từ số độ → Sơn và Sơn → số độ.
12. Ghi nhớ trong 30 giây
- 360° chia 8 cung, mỗi cung 45°.
- Mỗi cung chia 3 → tổng 24 Sơn, mỗi Sơn 15°.
- 24 Sơn = 12 Địa Chi + 8 Thiên Can + 4 Quái.
- Mốc chuẩn: Tý 0° – Mão 90° – Ngọ 180° – Dậu 270°.
- Huyền Không dùng Sơn Hướng chi tiết hơn cách gọi 8 hướng lớn.
Nguồn tham khảo
- Bài giảng Phong thủy ứng dụng trong bất động sản, phần Độ số La bàn và 24 Sơn Hướng.
Bài tiếp theo: “Ba trường phái lớn: Loan Đầu – Bát Trạch – Huyền Không khác nhau thế nào?”